Եկամտային հարկի վերադարձը կարող է բարդ թվալ, սակայն հարկի վերադարձը միշտ հաճելի է։ Անկախ նրանից՝ մարում եք հիփոթեքային վարկ,թե ստանում եք շահաբաժիններ՝ այս գործընթացը Ձեզ է վերադարձնում Ձեր վճարած հարկերը:
2025 թվականին այս թեման առավել քան երբևէ կարևոր է դառնում․ Հայաստանի հարկային օրենսդրության փոփոխությունները և հիփոթեքային տոկոսների վերադարձի ծրագրերի ճշգրտումներն այն դարձրել են առավել կարևոր։ Հարկավոր է ճշգրիտ իմանալ, թե ո՞վ է իրավունք ստանում, ինչպե՞ս է պետք դիմել և ի՞նչ փաստաթղթեր են անհրաժեշտ։ Եթե ամեն ինչ արվում է համաձայն ՀՀ օրենսդրության, ապա հարկի վերադարձը երաշխավորված է:
Այս ուղեցույցը ներկայացնում է բոլոր քայլերը՝ ինչպե՞ս դիմել, ի՞նչ փաստաթղթեր պատրաստել և ո՞ր դեպքերում կարելի է հետ ստանալ վճարված հարկը։ Անկախ նրանից թե որն է Ձեր զբաղվածությունը կամ մասնագիտություն՝ Դուք կսովորեք, թե ինչպես են եկամտային հարկի վերադարձի ծրագրերը աշխատում։
ՀՀ հարկային համակարգը թույլ է տալիս ֆիզիկական անձ հարկ վճարողներին վերադարձնել իրենց արդեն վճարած եկամտային հարկը ամբողջությամբ կամ մի մասը՝ հատուկ ծրագրերի շրջանակներում։ Այս վերադարձները նախատեսված են սոցիալական նպատակների համար՝ բնակարանային, ուսումնական, առողջապահական և աշխատող քաղաքացիների ֆինանսական բեռը թեթևացնելու նպատակով։
Ստորև ներկայացված են եկամտային հարկի վերադարձի հիմնական տեսակները, որոնք այսօր հասանելի են Հայաստանում․
Սա ամենատարածված և ֆինանսապես ամենանշանակալից վերադարձի տեսակներից է։ Այն աշխատակիցները, ովքեր եկամտային հարկ են վճարում և հիփոթեքով բնակարան կամ տուն են ձեռք բերել՝ վճարած տոկոսագումարի չափով, կարող են ստանալ վերադարձ՝ իրենց վճարված եկամտային հարկի սահմաններում։
Հիփոթեքային վարկի տոկոսների ստացման իրավունք ունեն ՀՀ-ում գրանցված վարձու աշխատողները, որոնք 2014 թվականի նոյեմբերի 1-ից հետո ՀՀ ռեզիդենտ ֆինանսական կազմակերպությունից ստացել են հիփոթեքային վարկ նորակառույց բնակարան գնելու (շինարարից, պետությունից կամ համայնքից) կամ անհատական բնակելի տուն կառուցելու համար (պարտադիր շինթույլտվությամբ)։ Սահայն կան սահմանափակումներ, որոնք կարող եք գտնել ստորև.
Վերադարձի այս մեխանիզմը սեփականատիրոջ համար կարող է էապես նվազեցնել հիփոթեքային վարկի տոկոսների փաստացի բեռը, բարելավել ամսական դրամական հոսքը և երկարաժամկետ հատվածում սեփականության ձեռքբերումը դարձնել առավել հասանելի։ Սա նաև մեծ խթան է տնտեսության համար:
Վարձու աշխատողներն իրավունք ունեն իրենց կամ իրենց ընտանիքի անդամների համար վճարված ուսման վարձի չափով վերադարձնել եկամտային հարկը։ Գործնականում դա նշանակում է, որ ուսման վարձ և աշխատավարձ ստացող ուսանողի աշխատավարձից պահված եկամտային հարկը կարող է վերադարձվել՝ այդ հարկի չափով, սակայն ոչ ավել, քան ուսման վարձի գումարը և օրենքով սահմանված առավելագույն շեմը։ Այս արտոնությունից կարելի է օգտվել միայն մեկ մասնագիտության համար և այն չի կարող համակցվել այլ համանման հարկային արտոնությունների հետ նույն հաշվետու ժամանակաշրջանում։ Վերադարձի մանրամասն կարգը սահմանված է Հայաստանի Հանրապետության կառավարության որոշմամբ, և այս արտոնությունից կարող են օգտվել միայն ՀՀ քաղաքացիները։
3․ Շահաբաժինների հարկի վերադարձ
Եթե ֆիզիկական անձը ստացած շահաբաժիններից վճարված հարկի գումարը ներդնում է ընկերության կանոնադրական կապիտալում, ապա պետությունը ներդրման գումարի չափով վերադարձանում է եկամտային հարկը:
Ըթացակարգը և կանոնները սահմանվում են կառավարության թիվ 2017 թվականի N 1371-Ն որոշմամբ տես փաստաթուղթը.
4․ Սոցիալական վճարների փոխհատուցում
Հայտարարգրման գործընթացը խթանելու համար ՀՀ կառավարությունը ներդրել է աշխատողներին եկամտային հարկի փոխհատուցումների կարգ, որոնք փոխահտուցվում են հայտարարգիրը լրացնելու պարագայում ու կազմում են ՝
Սակայն սոցիալական ծախսերի տարեկան չափը չի կարող գերազանցել 100,000 ՀՀ դրամը՝ անկախ նրանից, թե ծախսը որ ոլորտին է վերաբերում։ Կարևոր է նաև իմանալ, որ սա վերադարձվում է ֆիզիկական անձի վճարված եկամտային հարկի հաշվին ու եթե այդ եկամտային հարկը ամբողջությամբ վերադարձվել է, սոցիալական ծախսի մասով փոխհատուցում չեք կարող ստանալ (Մանրամասները ՝ այստեղ)։
Հիփոթեքային վարկը մարող ընտանիքները կարող են լրացուցիչ աջակցություն ստանալ, եթե երեխան ծնվել է 2020 թվականի հուլիսի 1-ին կամ դրանից հետո: Նման դեպքերում կառավարությունը տրամադրում է միանվագ ֆինանսական օգնություն՝ վարկի հիմնական գումարի մի մասը մարելու համար: Այս օգնության չափը կախված է երեխաների թվից, ծնողի տարիքից և մնացած հիմնական գումարից, իսկ Երևանի և մարզերի համար սահմանվում են տարբեր սահմանաչափեր (10-70% կամ մինչև 500,000-4,000,000 ՀՀ դրամ): Ծրագիրը գործում է միայն այն դեպքում, եթե վարկի մարումները վերջին տարվա ընթացքում չեն ուշացել ավելի քան 30 օրով, գնված բնակարանը չի գերազանցում օրենքով սահմանված գնի շեմը, և դիմումը ներկայացվում է մինչև երեխայի մեկ տարեկան դառնալը: (Ավելին՝ https://www.mlsa.am/news/501)
Հայաստանում եկամտային հարկի վերադարձը միշտ չէ, որ կապված է միայն հիփոթեքի կամ ուսման արտոնությունների հետ։ Որոշ դեպքերում ֆիզիկական անձինք և կազմակերպությունները կարող են վերադարձի իրավունք ունենալ պարզապես այն պատճառով, որ իրենցից ավել կամ սխալ դրույքաչափով է գանձվել հարկ։ Այս դեպքերը ընդգրկվում են Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրության ընդհանուր վերադարձի/գերավճարի դրույթներով և արժե ստուգել, եթե կարծում եք, որ ավելի շատ եք վճարել, քան օրենքով պահանջվում է։
Եթե հարկային գործակալը (գործատու կամ վճարող) ավելի շատ եկամտային հարկ է պահել, քան պարտադիր էր, ապա հարկ վճարողը կարող է դիմել այդ գերավճարը վերադարձնելու համար։ Այս իրավիճակը հաճախ առաջանում է, երբ եկամուտը ստացվել է միաժամանակ մի քանի աղբյուրից, կամ հաշվարկներում ուշ ժամանակում կատարվել են ճշգրտումներ։
Վերադարձի համար կարող եք դիմել Պետական եկամուտների կոմիտեի էլեկտրոնային հարթակի՝ Hartak online tax services -ի միջոցով՝ ներկայացնելով դիմում՝ կից գերավճարի ապացույցի հետ միասին։
2․ Պայմանագրային արտոնություններով վերադարձներ ոչ ռեզիդենտների համար
Եթե ոչ ռեզիդենտից Հայաստանում եկամտային հարկ է պահվել ստանդարտ դրույքաչափով, ապա կրկնակի հարկման մասին պայմանագրի հիման վրա նա կարող է դիմել գերավճարը վերադարձնելու համար, եթե պայմանագիրը սահմանում է ավելի ցածր տոկոս։
Օրինակ, եթե եկամտային հարկը պահվել է ներքին օրենքով նախատեսված 20%-ով, սակայն կրկնակի հարկման պայմանագիրը տալիս է ցածր դրույքաչափ, ապա ոչ ռեզիդենտ հարկ վճարողը կարող է դիմել ըստ պայմանագրային արտոնության։
Ոչ ռեզիդենտների վերադարձի և հաշվետվության կարգը ներկայացված է
Հայաստանում ոչ ռեզիդենտների եկամտային հարկի հաշվետվության ուղեցույցում
Հայաստանում հարկային համակարգը առաջարկում է վերադարձի բազմապիսի հնարավորություններ, սակայն գործում են նաև մի շարք սահմանափակումներ և բացառություններ։ Հաջող հայտ ներկայացնելու համար շատ կարևոր է հասկանալ, թե որ դեպքերում եկամտային հարկի վերադարձը չի կիրառվում.
Վերադարձը չի կիրառվում՝
Այս սահմանափակումներին ծանոթ լինելը կօգնի նվազեցնել հավելյալ մերժումների կամ ստուգումների ռիսկը։
Թերթ.ամ -ի փոխանցմամբ վերջին թարմացումներով՝ կառավարությունը աստիճանաբար սահմանափակում է հիփոթեքային տոկոսի վերադարձի ծրագիրը Հայաստանում.
Այս քայլերը արտացոլում են այն քաղաքականության փոփոխությունը, որով Հայաստանի հարկային համակարգը հասունանալով անցում է կատարում համընդհանուր արտոնություններից ավելի թիրախային ֆինանսական խթաններին՝ հարկային օրենսդրության արդիականացման ճանապարհին։
Ճշգրիտ հասկանալու համար, թե երբ և ինչպես պետք է դիմել, կարևոր է՝ վերադարձի գործընթացը հարթ և առանց ուշացման անցկացնելու համար։
Վերադարձի դիմումներն ընդունվում են յուր․ եռամսյակի ավարտից հետո՝ ՊԵԿ-ի առցանց պորտալով (Hartak պորտալ)։
Մշակման ժամկետ:
Եթե բաց եք թողել վերջնաժամկետը, ապա՝
Քայլային սահմանափակման ժամանակացույց
Այս փոփոխվող ժամանակացույցը ցույց է տալիս, որ Հայաստանում հարկային համակարգն աստիճանաբար ուղղորդվում է դեպի տարածաշրջանային հավասարակշռություն և երկարաժամկետ ֆինանսական կարգապահություն՝ միաժամանակ համապատասխանեցնելով սպասվող ՏՏ հարկային քաղաքականության լայն փոփոխություններին, որոնք նպատակ ունեն խթանների տրամադրումը դարձնել ավելի նպատակային բոլոր ոլորտներում։
Հիփոթեքային վարկի տոկոսների վերադարձի դիմումները այժմ ամբողջությամբ թվայնացված է և իրականացվում է Պետական եկամուտների կոմիտեի (ՊԵԿ) էլեկտրոնային հարթակներում։ Անկախ նրանից՝ դիմում եք հիփոթեքի տոկոսի, ուսման կամ այլ իրավասու գործի համար, ճիշտ գործողությունների հերթականությունը ապահովում է արագ և սխալներից զերծ ընթացք։
Ահա քայլ առ քայլ ուղեցույց՝ ըստ գործող հարկային համակարգի և եկամուտների հայտարարման թարմացված ընթացակարգի.income declaration in Armenia 2025.
1․ Մուտք գործեք ՊԵԿ / Անհատական հաշիվների պորտալ
Գնացեք ՊԵԿ պորտալ (Self-Service Portal) և մուտք գործեք Ձեր մուտքանուն գաղտնաբառով կամ էլեկտրոնային ստորագրությամբ:
Մուտք գործելուց հետո ընտրեք «Եկամտային հարկի վերադարձի դիմումների գրանցամատյան» բաժինը։
👉 Պորտալի հղումներ՝ Hartak e-Services , taxservice.am
2․ Ստեղծեք նոր դիմում
Սեղմեք «Նոր դիմում» կոճակը և լրացրեք պարտադիր դաշտերը՝
Համոզվեք, որ նշել եք համաձայնության վանդակը, որը լիազորում է ՊԵԿ-ին ստուգել ձեր բանկային տեղեկությունները։
3․ Վերբեռնեք կցող փաստաթղթերը
4․ Ներկայացրեք Պետական եկամուտների կոմիտեին
Տվյալները վերջնական վերանայելուց հետո սեղմեք «Ներկայացնել»։
5․ Հետևեք դիմումի կարգավիճակին
Կարելի է հետևել վերադարձի ընթացքին անմիջապես ՊԵԿ անհատական հաշիվների պորտալից։
Կարգավիճակները ներառում են՝
6․ Վերադարձի փոխանցում
Հաստատումից հետո վերադարձի գումարը փոխանցվում է բանկային հաշվին մոտավորապես 3 աշխատանքային օրվա ընթացքում, հաճախ ավելի արագ՝ կախված ձեր բանկի մշակման ընթացքից։ Եթե նշված ժամկետում գումարը չհասնի, ստուգեք դիմումի կարգավիճակը կամ դիմեք բանկին բացատրություն ստանալու համար։
7․ Հաճախ հանդիպող խնդիր. «Եկամտային հարկը չի վճարվել»
Եթե համակարգը ցուցադրում է «Եկամտային հարկը չի վճարվել» սխալը, սովորաբար դա նշանակում է, որ գործատուն դեռևս չի փոխանցել հարկերը ՊԵԿ։ Այս դեպքում՝
Հայաստանում եկամտային հարկի վերադարձի կանոնները հաճախ արագ են փոփոխվում, և 2025 թվականը կարևոր անցումային տարի է։ Վերջին թարմացումներին հետևելը կարևոր է՝ անակնկալներից խուսափելու և հաջորդ քայլերը ճիշտ պլանավորելու համար։
Հիմնական օրենսդրական փոփոխությունները.
Հայաստանում եկամտային հարկի վերադարձի համակարգը ոչ միայն ֆինանսական արտոնություն է, այլ նաև ֆինանսական պլանավորման հնարավորություն։ Անկախ նրանից՝ դուք օգտվում եք հիփոթեքի տոկոսների վերադարձից, պահանջում եք ուսման վարձի փոխհատուցում, կամ դիմում եք շահաբաժիններից վճարված հարկի վերադարձի համար, յուրաքանչյուր վերադարձված դրամ օգնում է Ձեզ կառուցել ավելի ամուր և թափանցիկ ֆինանսական հիմք։
Սակայն, քանի որ Հայաստանի հարկային համակարգը շարունակաբար փոփոխվում է՝ սահմանաչափերով, տարածաշրջանային սահմանափակումներով և փուլային վերացումներով, մանրամասն պայմաններին ծանոթանալը այսօր առավել քան երբևէ կարևոր է։ Փաստաթղթերում կամ ժամկետներում փոքր սխալները կարող են հանգեցնել երկարատև ուշացումներին կամ նույնիսկ մերժման։
Ստուգված մասնագիտական աջակցությունը կարևոր դեր է խաղում։ Որակավորված հաշվապահական ընկերությունը ինչպիսին է Պրոֆին-ը, կարող է պատշաճ ձևակերպել ու ներկայացնել դիմումները, ինչպես նաև կառավարել Պետական եկամուտների կոմիտեի հետ բոլոր հետագա գործողությունները։
Վերադարձի արագ և հաջող ստացման համար առաջին հերթին հետևեք ՊԵԿ-ի և կառավարության ընթացիկ օրենսդրական կարգավորուներին, ծանուցումներ, քանի որ մեկ սխալ կամ հին որոշման կիրառություն երբեք 100% հուսալի արդյունք չի ապահովի։
Հետևաբար, մինչև «Ներկայացնել» կոճակը սեղմելը, ժամանակ հատկացրեք վերանայման, ստուգման համար և եթե կասկածներ ունեք՝ դիմեք խորհրդատվության համար։
© 2026 . Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են:
Մշակված է Beebrand.Agency-ի կողմից